Португалија не само што ги предаде термоелектраните во историјата, една дури и во музеј, туку благодарение на енергетската транзиција, таа повеќе не треба да користи гас до крајот на оваа деценија.

Енергетската транзиција во Португалија започна на преминот од 20-от и 21-от век, кога јагленот, заедно со хидроенергијата, беше најважниот ресурс во производството на електрична енергија. Потоа беше донесена одлука да се инвестира во централи за гас и обновлива енергија и во 2021 година Португалија ги затвори последните две термоелектрани – Пего и Синес.

За 20 години, секторот за обновливи извори на енергија во Португалија забележа раст од 9 отсто на 30 отсто, изјави Артур Патулеија од независниот институт Е3Г на група новинари од Србија кои ја посетија Португалија како дел од проектот Пулсот на Европа - посети на медиумите на ЕУ неодамна во Лисабон.

Во 2021 година, Португалија генерирала 36 отсто од својата електрична енергија од сончева и ветерна енергија, 29 отсто од CCGT гас и 23 отсто од хидроенергија, покажува статистиката.

Во 2021 година, јагленот имаше учество од само еден процент во споредба со 32 отсто во енергетскиот микс во 2003 година.

Според проценките на независниот институт Ембер, Португалија до 2026 година ќе добива 80 отсто од електричната енергија од обновливи извори на енергија, а целата 100 отсто до 2030 година.

Зголемената употреба на обновливи извори на енергија им донесе опипливи придобивки на Португалците.

Португалските домаќинства беа помалку изложени на последиците од поскапувањето на бензинот поради кризата (војната во Украина и енергетската криза)“, рече Патулеија.

Според него, благодарение на енергетската транзиција, сметките на Португалците се зголемиле помалку отколку кај другите членки на ЕУ. Имено, во Португалија цената на KWh се зголемила за 5 отсто во однос на просекот на ЕУ од 15 отсто.

Патулеија рече дека португалските потрошувачи се очекува да заштедат 2,6 милијарди евра во 2023 година поради пониските трошоци за енергија од обновливи извори.

Кога станува збор за гасот, тој потсети дека наесен во Португалија се стравуваше од проблеми со снабдувањето и недостиг во случај Нигерија да не го испорача целиот договорен течен природен гас (ЛНГ).

Податоците покажуваат дека Португалија во 2021 година увезла 2,8 милијарди кубни метри ЛНГ од Нигерија, или речиси 50 отсто од вкупниот увоз. Следен најголем снабдувач беше САД со 33 отсто, додека увозот од Русија учествуваше со само два отсто од вкупниот број.

Патулеија истакна дека геополитичките тензии и скокот на цените на енергијата дополнително ја охрабриле Португалија да ја забрза транзицијата кон обновливи извори на енергија.

Зборувајќи за важноста на глобалната соработка во борбата против климатските промени, тој посочи дека Португалија е еден од основачите на Алијансата за пост-јаглен енергија (PPCA) во 2017 година на климатскиот самит на ОН COP23 во Бон.

PPCA беше основана од 27 членки, а денес ги има 168, вклучувајќи 48 земји, меѓу кои се Црна Гора, Албанија, Северна Македонија, Хрватска, Словенија, но не и Србија.