Ако Украина загуби, следна е Литванија. Земјата истисната меѓу рускиот сателит Белорусија и руската ексклава Калининград, пишуваат медиумите, се подготвува за ескалација на војната во Украина и обид на Владимир Путин да ја премине нивната граница. Голем број Литванци сега се враќаат од Ирска, каде што работеле досега, се приклучуваат на војската, дежураат покрај Сувалскиот истмус, кој некои веќе го нарекуваат „најопасното место на светот“, а десетици литвански волонтери веќе заминаа на украинските боишта.

Литванија беше окупирана од Советскиот Сојуз во 1940 година, независноста доби крв во 1991 година, а кога тие се приклучија на ЕУ во 2004 година, стотици илјади од нив ја напуштија поранешната советска држава без пари, барајќи работа во Европа, особено во Ирска. Сега, се проценува, ги има повеќе од 30 илјади.

Во меѓувреме, Литванија постигна економски напредок. Иако се на европската периферија, нивните приходи се искачија на 89 отсто од просекот на ЕУ. Според последните податоци, просечната плата таму сега е 1.600 евра, речиси 500 евра повеќе отколку во Хрватска. Медиумите јавуваат дека голем број литвански емигранти, особено од Обединетото Кралство, сега се враќаат дома. Според истражувањето, 55,1 отсто од нив сакаат да се вратат во Литванија во следните шест месеци, а мнозинството како главна причина ја издвојува претстојната војна.

Лична одмазда

– Дури и да умрам додека убивам пет Руси, тоа би била моја лична одмазда за мојата служба во Советскиот Сојуз – изјави за „Фајненшл тајмс“ Литванец кој се вратил од Ирска.

Како и повеќето негови сограѓани, овој 55-годишник бил регрут на советската армија и транспортирал затвореници во Сибир. Подоцна, кога Литванија влезе во ЕУ, тој отиде во Даблин и работеше на тамошната бензинска пумпа. Сега тој и неговата сопруга се вратија во Литванија и се приклучија на резервите на литванската армија, подготвени во случај на руска инвазија.

Русија отсекогаш била „закана за опстанокот“ на Литванија, како што опишува поранешната претседателка на Литванија, Далија Грибаускаите.

Земја со површина само малку поголема од Хрватска, со 2,7 милиони жители, не е посебен предизвик за војниците на Владимир Путин. Во исто време, нивната географска локација е особено проблематична. Во југозападниот агол, во гратчето Виштитис со 400 луѓе, тие гледаат преку патот кон непријателот.

Таму е Сувалкискиот Истмус, најкратката копнена рута меѓу рускиот сојузник Белорусија и руската територија во Калининград. Затоа тие ја нарекоа областа „најопасното место на светот“ и „Ахиловата пета на НАТО“, каде Русија може да се обиде да ги отсече Литванија, Летонија и Естонија од остатокот на НАТО.

– Сè уште имаме кошмари од руските напади, не само тенкови во Украина и Грузија, туку и овде во главниот град – изјави во неодамнешното интервју литванскиот министер за надворешни работи Габриелиус Ландсбергис, додавајќи дека нова руска инвазија е многу можна.

Смрт под тенкови

Ландсбергис имаше 9 години кога советските тенкови влегоа во Вилнус и се обидоа да ги растурат масовните протести за национална независност таму. Четиринаесет Литванци загинаа под советските тенкови, а 13 јануари 1991 година и денес се слави како Ден на бранителот на слободата. Осум месеци подоцна, рускиот претседател Борис Елцин го призна суверенитетот на Литванија, а неколку дена подоцна следуваше членството во Обединетите нации.

Поради постојаната закана од нова руска инвазија, воената служба беше вратена во Литванија во 2015 година, по руската анексија на Крим. Сега имаат 23 илјади професионални војници и 104 илјади резервисти, но сепак зависат од нивниот главен сојузник, САД. Литванија е членка на НАТО од 2004 година, но сè повеќе литвански политичари се појавуваат да кажат дека чувствуваат дека американската поддршка за Украина се топи. Конкретно, израелско-палестинската војна сега го привлече вниманието на американската надворешна политика, па дури и новиот претседател на Претставничкиот дом, републиканецот Мајк Џонсон, вели дека Украина повеќе не им е приоритет за финансиска помош, туку Израел.

Исто така, следниот ноември, Доналд Трамп би можел да се врати на претседателската фотелја, а тој веќе најави дека нема намера да се обврзе да ја поддржува Украина во војната против Русија.

Поранешниот литвански претседател Грибаускаите во неодамнешната изјава рече дека ова е загрижувачко и дека сомнежот на Литванија кон западните сојузници расте.

- НАТО може да биде ослабен со исходот на овие избори. Имаме раководство на Исток кое е подготвено да се бори, да води војна, да го промени светот. Но, ние немаме такво раководство на Запад - заклучува таа.