Земјата е мозаик од плочи кои пловат. Има 12 такви и пливаат на слој кој е 150 до 200 километри под нас и тоа е полутечен слој. Ние пливаме врз нив. Во горниот дел од тој слој имаме мал филм и на него овие плочи убаво пливаат, објаснува геологот проф. Д-р Драган Миловановиќ, обидувајќи се да појасни зошто и како дојде то најразорниот земјотрес во Турција.

Во еден дел од плочите се разминуваат,некогаш одат настрана, а некаде се подвлекуваат и сите зависат една од друга.Пацификот се шири и до десет сантиметри годишно, Атлантикот е многу побавен. Африка е не туркај, сака да биде точно под Европа, а еден ден Медитеранот и Јадранот ќе отидат до планините, за 30 или 40 милиони години. Целиот овој простор се конфронтира еден со друг. Како што се движи едниот, така се движи и другиот, и се се стреми кон рамнотежа. Таа енергија се акумулира, тоа се илјадници години, а кога не може да оди понатаму - се заглавува. Кога плочата ќе се заглави или кога сака да ’клекне’, тогаш се ослободува енергија, а зависи од колку земјотреси ќе има и колку силни ќе бидат“, објасни професорот, за Мондо.рс.

„Земјотрес на длабочина од 20 километри убива и тоа се случи во Турција. Сега е ослободена огромна количина на енергија која се акумулирала илјадници години. Аголот бил мал, бил плиток и самиот тип на карпа го направил тоа.

„Затоа немаме можност да измериме каде е тој напон. Дел од енергијата се претвора во лава, па ги имаме Етна, Стромболи... а другиот дел се јавува во форма на земјотреси. Еднаш ја имавме таа ситуација со Јадранското море, но сега тоа се стари рани, кои се затворија... Сега ги имаме Сирија, Турција, Грција... Ние сме на работ од таа приказна, и ние сме побезбедни, но не сме безбедни. милиони години „убивме“ со земјотреси и вулкани, сега е затворен и остана рез. Но на другиот пресек има дел од Турција и Сирија и Хималаите. Тие карпи на врвот на Хималаите беа на дното на океанот. Тие се зоната на судир. Дел од Африка доаѓа кон нас, а дел од неа се расцепи во Аденскиот залив. Анадолската плоча е уште една многу сложена структура. Тоа е глобален процес.

Санторини е внимателно следен

Влијанието на земјотресот зависи од количината на енергија и аголот под кој се туркаат плочите. "Фактот што два разорни и моќни земјотреси се случија еден по друг во Турција е пекол. Би било нормално главниот удар да биде проследен со помали земјотреси. За жал, таа област е наменета за тоа. Тоа е тектонски активна област која се изучува и следи. Не знаеме колкава и каде е акумулирана таа енергија, можеме само да пресметаме на која длабочина после земјотресот. Површината каде што се случи се е многу поголема отколку што мислиме. Километар и пол под Јелоустоун во САД имаме магма која може да пукне. Во Санторини сега мериме и таму е алармантно. Се мери и мораме да бидеме спремни на се'.

„Може да биде вулканска ерупција, може да биде земјотрес. А може да се случи и водена пареа да ја растера прашината и да имаме ситуација како на Исланд“, вели геологот. Тој ги коментираше и медиумските извештаи дека земјотресот во Турција бил исто толку силен како експлозијата на 130 атомски бомби. „130 атомски бомби? Тоа е малку, тоа не е ништо. Енергијата на тие земјотреси што се случија е неизмерна“.

Плочата под Турција

Според професорот Миловановиќ, таа плоча е долга неколку илјади километри и широка од 300 до 400 километри. „Тоа не може да се измери, бидејќи каде ќе мерите на таква област? Ние знаеме приближно. Границите на плочите се непознати, плочите се туркаат една со друга. И самата африканска плоча пука, тоа е докажано, Африка ќе се подели на два помали континенти. Во Јапонија има земјотреси на секои 100 метри и тие не можат да се регистрираат. Имаат 500 земјотреси годишно, околу два на ден.