" Црн понеделник" или " црн петок " - ова не се само убави клишеа кои сакаат да ги користат економистите. Економската историја може , ако не да спречи нова криза , барем да ги минимизира нејзините последици. Црните денови во неделата се проучуваат благодарение на драматичните одбивања и колапси. " Црн петок " Првиот ден од неделата , кој беше украсен во црна боја од економски причини, е петок 24 септември 1869 . Стартувањата на механизмот на кризата е активиран од американската каса , која почнува да продава злато. Курсот на металот опаѓа со 30% . Впрочем службениците немале друг излез . Неколку недели пред " црниот петок" директори на железничката компанија Erie Railroad, Џеј Гулд и Џејмс Фиск почнуваат да купуваат злато , потпирајќи се на тоа дека вкупниот раст на цените на пазарот ќе доведе и до пораст на цената на житото , а следствено на тоа и зголемување на побарувачката на транспорт за тоа жито. Гулд за аферата потрошил околу 7 милиони долари , во првиот ден тоа поскапело за 40% . На крајот на септември цената веќе му се зголемила за 65% . Колапсот за долго време го поткопувал кредибилитетот на Њујоршката берза . " Црн понеделник" Најпознатиот " црн понеделник" се случува на 19 октомври 1987 , кога дневниот колапс на пазарот го достигнува историскиот максимум. Индустрискиот индекс Dow Jones се намаил речиси за една четвртина - со 22,6 % , а вкупните загуби достигнуваат над 1 трилион долари. Кризата брзо се пренесува и во други земји - Австралија , Велика Британија , Канада и Хонг Конг . Овој ден беше обоен во црна боја не само од инвеститорите , кои изгубиле пари , но и од економистите , верници пред тоа во рационалното однесување на учесниците на пазарот. Видливи причини за падот на пазарите во овој ден немаше . Научниците до ден - денешен не можат да објаснат , зошто се случил овој крах. Едно од најпопуларните објаснувања било - грешка во компјутерската програма . " Црн вторник" " Црниот вторник" исто така се случил во октомври , но неколку децении порано . Станува збор за вторник 29 октомври 1929 - денот кога светот беше зафатен од Големата депресија. Индексот Dow Jones падна за 23% , економијата на САД загуби 100 милијарди долари и за десет години се потопи во криза . Впрочем " црните денови " секогаш значат пад за економијата. На пример, " црниот " петок во САД - ова е еден од најдобрите денови за американските трговци. Така се нарекува првиот петок по Денот на благодарноста , со кој почнува традиционалната сезона на Божиќните распродажби. Извор БГНЕС