Без конкурентно земјоделско производство странските пазари ни се недостижни Во последните пет години потрошувачката на храна расте побрзо отколку производство. Тоа би требало да им оди во прилог на аграните земји како што е Македонија. Се поставува прашањето што се може да се направи за да се зголеми домашното производство и истото да биде поконурентно на странските пазари? Посетата на светските саеми мора да биде редовна пракса, во спротивно недогледно ги затвараме можностите за пласман на земјоделските производи и иновации во земјоделството За еден Европски земјоделец посетува или изложува  на светски саеми и конференции, во просек 3-4 пати во годината. Истиот воведува новина во работењето во просек на секои 2 години, а се одлучува за нова капитална инвестиција на секои 3-5 години. Со други зборови, постојано вложува во својот бизнис затоа што без инвестиции не може да се биде конкурентен. Кај нас тоа не е широко применета практика. Но оние кои вложуваат и активно бараат бизнис можност имаат доказ дека македонскиот производ  може да биде баран и успешно да продава и на странските пазари. ПроКредит Банка  во рамки на својата активност за поддршка на значајните бизнис сектори во македонската економија, награди 14 проактивни агро бизниси со саемска посета на самеот Фрут Логистка во Берлин. Дека македоснкиот агро претприемач може да продаде на Европскиот пазар е впечатокот од посетата на саемот во Германија.  Се бара добар македонски домат, пипер, лубеници, јаболки, краставици, ајвар. Учеството на најпроактивните македонски агро бизниси на саемот во Берлин потврда дека мора да се следат иновациите во земјоделството доколку се сака конкурентно производство Прикажаните иновации и инвестициите кои ги прават европските земјоделски гиганти се можеби далеку од нас, но саемот може да понуди визија за потребите на европските пазари и  инвестициите кои  ни се потребни за да одговориме на барањата на Европскиот пазар. 5 клучни предизвици на македонскиот агро бизнис на кои мора што поскоро да се одговори

• Форми на заштита на земјоделскиот род од природни непогоди: системи за управување со наводнувањето и заштитни механизми
• Системи за анализа на почвата, квалитот на приносот
• Калибрирање на производот според класи
• Зачувување на квалитетен свеж производ подолг временски период: ладилници
• Развој на бренд, пакување и пласман

Што бара Европа

• Свежо овошје и зеленчук: јаболки, грозје, лубеница, краставица, пиперка
• Гаранција за стандардизиран квалитет и континуитет во испораката
• Органско овошје и зеленчук
• Готови производи во категоријата на здрава храна

Бубе Трајковски, Агростарт, најпроактивен агро бизнис во категорија житни култури ‘’Да се биде прв на пазарот значи да се размислува за нови форми во бизнсиот покрај тековното производство, а новите работи можете да ги видите само на саем. Покрај производството на жито размилсуваме оваа година за технологија за производство на лубеници без семки. На саемот добив контакти  од компанија од Шпанија и планирам уште оваа сезона на 2 хектари да насадам лубеници без семка со комплетна инвестиција на систем капка по капка. Верувам дека ова е чекор за нов пласман на европските пазари.’’ Транталовски Пере, производител на јаболки, најпроактивен агро бизнис во категорија иновативен пристап во работењето ‘’Органското производство во Македонија е многу помалку развиено отколку во Европа. Верувам дека органското јаболко би имало добар пласман и затоа размислуваме за постеено насочување на родот кон органски јаболки и производство на 100% свеж сок. На саемот се сретнав со 4 производители на мали машини за произвоство  на природни сокови од јаболка и препарати за органско третирање на јаболковите насади. Инвестиција во опрема за производство на сок од  јаболка со капацитет од 350 литри на час и со годишено производство од 150 тони јаболка придонесува за поголема ефикасност во пласманот на јаболкото кое покрај свежо може да се продава и како готов прозивод.’’ Финансиските компании можат да бидат клучните генератори на транформацијата на Македонија од увозна земјоделска во извозно земјоделска земја. Оттука, за земјоделците банка за поддршка на бизнисот е многу повеќе од исплатен кредит. Единствената специјализирана бизнис банка кај нас, ПроКредит верува во потенцијалот на овој сегмент и преку различни форми активно го поддржува: финансиска поддршка соодветна на карактеристиките на овој бизнис модел, но и со активен придонес кој развојот и ширењето на бизнисот. Саемската посета беше пристап до шест илјади бизниси од целиот свет кои работат во тој сегмент. Најпроактивните агро бизниси од Македонија преку Ваквата поддршка од ПроКредит имаа можност да се запознаат со најновите технологии и иновации во земјоделието и да оставарат бизнис контакти за соработка. Така расте бизнисот, со носење на нови порактики кај нас, со инвестиции, со обид да се добијат клучни контакти за нов пласман. ‘’Специјализирана банка мора да ги следи трендовите во секоја индустрија со која работи исто како што ги следи еден проактивен бизнис. Тоа  е начинот како специјализирана бизнис банка како ПроКредит умее да разбере кои се потребите на бизнисот и да понуди  соодветна финансиска поддршка на инвестиции кои ќе го доближат македоснкиот агро производител до европскиот пазар. На тој начин еден бизнис од соработката со ПроКредит  може да добие и повеќе од само финансиски средства. Во тоа е разликата  да соработувате со универзална банка наспроти специјализирана бизнис банка. ‘’ изјави Стевче Кузмановски, Директор на сектор за работа со претпријатија од ПроКредит Банка. Во доменот на финансиската подршка бизнисите може да очекуваат многу полесен пристап до финансирање и на износи до 250.00 ЕУР без обезбедување кои ќе бидат гарантирани преку Земјоделскиот Гарантен фонд, рок на отплата прилагоден на сезоналноста, здружено кредитирање на кооперативи.